do początku mapa serwisu kontakt  
Nasza Warszawa
Warszawa w filmie

Amerykański korespondent (2015) [Film Polski]https://www.cda.pl/video/25010668f

Historia amerykańskiego dokumentalisty i fotografika, Juliena Bryana, który utrwalił dla kolejnych pokoleń obraz życia mieszkańców Warszawy przed wybuchem II wojny światowej, a także w pierwszych tygodniach po inwazji wojsk III Rzeszy na Polskę. Uważany za jedynego zagranicznego dziennikarza będącego w czasie kampanii wrześniowej w Warszawie filmowiec w wyjątkowy sposób przedstawił m.in. dramat ludności cywilnej w obliczu niespodziewanego oblężenia stolicy.

 

Umrzeć za Warszawęhttps://www.cda.pl/video/15803151

Film "Umrzeć za Warszawę" w koprodukcji polsko-francuskiej przedstawia przyczyny i przebieg powstania warszawskiego. Pokazuje sytuację polityczną, w jakiej się znajdowała Polska w latach 1939-44 i która doprowadziła do podjęcia decyzji o rozpoczęciu bitwy o Warszawę. Przedstawia zarówno działania zbrojne w walczącej stolicy, jak i życie codzienne jej mieszkańców. W dokumencie wykorzystano przede wszystkim zdjęcia filmowe i fotografie zrobione przez żołnierzy - operatorów Armii Krajowej oraz w mniejszym stopniu niemieckie materiały propagandowe. Narracja filmu opiera się często na świadectwach uczestników powstania, co pozwala nadać bardziej osobisty i emocjonalny charakter.
Prof. Norman Davies, dr Aleksandra Viatteau, dr Dariusz Gawin opowiadają o tym co działo się w Londynie, Moskwie i Warszawie w kluczowych dla wydarzenia momentach. Tytuł filmu "Umrzeć za Warszawę" nawiązuje do popularnego w Europie Zachodniej, przed wybuchem dr

 

Warszawa. Zmartwychwstałe miasto.https://www.cda.pl/video/635778a2

 

Jak zbudowano Nową Warszawę? Dokument PLhttps://www.cda.pl/video/92529964

 

Polska Kronika Filmowa nr 17 z 1992 r. – Burza nad Pałacem Kultury, Interesanci, Religia i etyka, Donohttps://www.cda.pl/video/2360059d/vfilm

 

Pichell Stare Miasto w Warszawie (wszystkie odcinki)https://www.cda.pl/video/227861724

 

Podsumowanie serii filmów Antykwariatu Atticus o tece drzeworytów Eugeniusza Pichella "Stare Miasto w Warszawie", datowany po 1965 r. Filmy udostępniane były od 10 października 2017 r. Drzeworyty przedstawiają Stare Miasto po pierwszym etapie odbudowy w 1953 r. Pichell przygotował je pierwszy raz w 1957 r. Technika drzeworytu sztorcowego. Pięknie oprawione, podpisane przez autora ołówkiem

 

Katedra św. Jana w Warszawiehttps://www.cda.pl/video/22791390b

 

Prudential. Miał dorównać nowojorskim wieżowcom - AleHistoria odc.29https://www.cda.pl/video/741182ac/vfilm

 

W serii Varsaviana:

W serii Varsaviana prezentujemy efektowną pocztówkę z ok. 1900 r. Warszawa. Posąg Zygmunta III-https://www.cda.pl/video/246032321

Fotografia Edwarda Hartwiga zatytułowana Zabytkowe kamienice - Warszawa z serii Starówka-https://www.cda.pl/video/2433866e0

Pamiętniki Jana Kilińskiegohttps://www.cda.pl/video/227957418

W serii Varsaviana: Pałac Mostowskich na pocztówce z 1910 r.https://www.cda.pl/video/22792479f

W serii Varsaviana 1 ze znanych budowli Warszawy Zamek Królewski pocztówka z ok. 1900 r.https://www.cda.pl/video/230379920

Kolorowa pocztówka z ok. 1912 r., ukazującą sobór św. Aleksandra Newskiego w Warszawiehttps://www.cda.pl/video/250390894

Pocztówka z 1915 r.: Warszawa. Most kolejowy na Wiśle w chwili wybuchuhttps://www.cda.pl/video/273459691

Pocztówka z 1916 r., na której ukazany został Hotel Europejski w Warszawiehttps://www.cda.pl/video/271198147

W serii varsaviana przedstawiamy SGH na kolorowej kartce pocztowej z ok. 1912 r.https://www.cda.pl/video/25215489c

 

 

 

 

 
Wycieczki z przewodnikiem

Wycieczka po Warszawie- STARE MIASTO

 

 

 

Polecenie:

Opisz trasę naszej wycieczki ( czym jechaliśmy i jakie budowle zwiedzaliśmy) oraz napisz co wiesz o oglądanych obiektach pomagając sobie poniższymi pytaniami. Zakończ pracę swoją opinią o oglądanych budowlach. Możesz zrobić to w formie plakatu lub gazetki ściennej.

 

…………………………………………………………………………………………………………

I/1.Jakie miasteczko istniało kiedyś w miejscu, gdzie obecnie jest plac Bankowy?

2 . Którzy z królów zamieszkiwali w pałacach na placu Bankowym?

3.Jak się nazywa autor pamiętnika znalezionego w Saragossie, człowiek, który mieszkał w  pałacu na placu Bankowym?

4.Dlaczego na placu stoi pomnik J.Słowackiego?

5W jakim stylu zbudowane są pałace na placu ?

          …………………………………………………………………………………………………………………………

1/II.W jakim stylu zbudowana jest ta budowla?

2. Na jakim obrazie znajdziemy ten pałac? Kto jest autorem tego obrazu?

3.Co interesującego wiesz o właścicielach pałacu?

………………………………………………………………………………………………………………

1/III. Jaka budowla wznosiła się naprzeciwko pałacu w czasach, gdy wybudowano pałac?

2.W jakim stylu zbudowana jest cała budowla, a w jakim stylu wieża dobudowana w późniejszym okresie?

3.Jacy wielcy ludzie związani są z tą budowlą?

………………………………………………………………………………………………………………….

1/IV. W jakim stylu wybudowany jest pałac?

2. Jakie ważne osobistości mieszkały w pałacu?

3 . Dlaczego ten obiekt interesuje historyków teatru?

4. Jakie ważne wydarzenia związane z tym budynkiem?

……………………………………………………………………………………………………………….

1/V. Dlaczego ten budynek związany jest z legendą o Złotej Kaczce?

2. Dlaczego warszawiacy łączą ten budynek z muzyką i koncertami muzycznymi?

………………………………………………………………………………………………………………..

Zabytki Warszawy

 I  Plac Bankowy

 

Plac Bankowy powstał w okresie  Królestwa  Kongresowego .

Dużo wcześniej , bo w 1648 roku podskarbi wielki koronny Bogusław na Lesznie Leszczyński  założył tu miasteczko Leszno . Tam , gdzie obecnie biegnie  zachodnia ściana placu wybudował w 1650-54 roku pałac . Na owe czasy był on budowlą piękną  i należał do najnowocześniejszych  budowli barokowych tamtego okresu .To właśnie tutaj mieszkał Stanisław Leszczyński zanim wybrano go na tron .

Następnymi właścicielami  pałacu , w wieku XVIII , była rodzina Potockich. Szczególnie związany z tą budowlą był Jan Potocki , podróżnik i historyk dawnej Słowiańszczyzny , autor „Pamiętnika znalezionego w Saragossie „ .

W XVIII wieku z naszą budowlą sąsiadował drugi pałac.Właścicielami jego byli najpierw Potoccy, potem Poniatowscy. Możemy zatem przypuszczać , że to w tym pałacu wychował się jako dziecko  przyszły  król  Stanisław August .

Obydwa pałace przetrwały do czasów Królestwa Kongresowego .Wówczas zostały wykupione przez rząd i gruntownie przebudowane .

Pierwszy z pałaców  , dawny Leszczyńskich przeznaczono na ministerstwo skarbu. Pałac wówczas gruntownie przebudowano .

Myśląc o tej budowli nie sposób nie wspomnieć o Juliuszu Słowackim . Przez krótki czas poeta był pracownikiem Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu , mieszczącej się w tym budynku . Poeta  mieszkał w kamienicy przy ulicy Elektoralnej 20 .

Na miejscu drugiego pałacu , pałacu  Ogińskich , wzniesiono w 1824 roku gmach dla ministrów skarbu .

Obie budowle , w swej harmonii i czystości proporcji należą do najefektowniejszych obiektów architektury późnego klasycyzmu .

Obok pałacu , od strony ulicy  Elektoralnej wyrósł też nowy gmach  Banku Polskiego . Zespół tych trzech budowli , powiązany ze sobą , może rywalizować z najciekawszymi budowlami europejskimi.

 

 

 

 

    II  Pałac Lubomirskich

 

Nie znamy pierwszego właściciela  budowli , wiemy jednak z pewnością ,że pałac kiedyś stał w innym miejscu . Jego obecne położenie  to wynik wielu operacji technicznych , polegających na przesunięciu budowli o 78 stopni  ( dokonano tego w 1970 roku ) .Dawniej wznosił się  w sąsiedztwie Koszar Mirowskich  ( dzisiaj hala Mirowska ) .

Szata architektoniczna tej budowli pochodzi z końca XVIII i jest utrzymana w stylu klasycystycznym , jednak w murach tej budowli tkwi obiekt starszy prawie o sto lat- wcześniejszy pałac barokowy .

W latach 30- tych XVIII wieku budynek należał do  kapitana Jana Zygmunta Deydla , znanego architekta Warszawy . Jak w owym czasie budynek wyglądał wiemy z obrazu  Canaletta  pt. „ Plac Żelaznej Bramy” .

W połowie XVIII   wieku  właścicielami pałacu kolejno byli  Stanisław Jabłonowski , wojewoda rawski  ; a następnie Antonii  Lubomirski  , generał w służbie  francuskiej ( słynny z odwagi ) . Żoną jego była  Rozalia z Chodkiewiczów , uchodząca za najpiękniejszą kobietę w Polsce . Była to niewiasta o wielkim temperamencie , kochająca życie . Lubiła stroje , zabawy , podróże . W czasie rewolucji  udała się do Paryża , gdzie została aresztowana jako podejrzana o sprzyjanie poprzedniemu reżimowi i 30 czerwca 1794 roku ,  mimo protestów z całej Europy , została ścięta na  gilotynie . Była to jedyna  Polka , która zginęła wówczas  w Paryżu .

Lubomirscy  przebudowali pałac . Dzięki nim otrzymał on efektowną kolumnadę pałacową , którą podziwiamy do dziś .

Po śmierci Aleksandra Lubomirskiego w 1804 roku pałac często zmieniał właścicieli .

Podczas powstania listopadowego budynek został przemieniony na lazaret , potem pełnił przeróżne rolę (  między innymi domu czynszowego  oraz żydowskiego domu modlitwy ) . Tutaj też, przez pewien czas, odbywały się słynne na całą dzielnicę tańcujące wieczory  .

W 1944 roku pałac został bardzo zniszczony. Po wojnie przyznano go Muzeum Archeologicznemu  .

Wkrótce pałac odbudowano , po czym obiekt przeszedł w ręce  wojska .

 

 

     III  Stary Ratusz czyli pałac Jabłonowskich

 

Budowla ta stała się Ratuszem  dopiero w 1817 roku .

 Pałac stojący na tym miejscu wzniesiony był w połowie XVIII wieku przez Antoniego Jabłonowskiego .Placu Teatralnego jeszcze nie było , powstał dopiero w okresie Królestwa Kongresowego , kiedy wybudowano Teatr Wielki . W owym  czasie  naprzeciwko pałacu wznosił się siedemnastowieczny Marywil . Był to zajazd , targowisko , zespół licznych sklepów .

Pałac był jedną z najwspanialszych  budowli Warszawy okresu oświecenia . Wzniesiona przez architektów  królewskich jest odbiciem stylu narzuconego przez kręgi bliskie Stanisławowi Augustowi .

Wprowadzenie władz miejskich do pałacu Jabłonowskiego spowodowane było rozbiórką Ratusza na  Rynku Staromiejskim .Oczywiście wnętrza budowli musiano przystosować do nowej funkcji.

Podczas powstania styczniowego gmach został spalony . Odbudowany w 1864 roku ze zmienionymi dachami oraz niektórymi elementami ( n. p. neorenesansowa wieża zegara ).

We wrześniu 1939 roku stał się symbolem bohaterstwa  , dzięki Stefanowi Starzyńskiemu  wzywającemu  stąd do walki .

Powstanie warszawskie – 4 sierpnia zginął w pobliżu  Kamil  Baczyński . Jego zwłoki pochowano w Ratuszu , który w następnych dniach stał się jedną z najbardziej bohaterskich redut  walczącej Warszawy .W wyniku walk budynek spalono , mury rozebrano po wojnie .

 Przez długi czas na miejscu Ratusza stał pomnik Nike Walczącej . Po roku 1990-tym zrodziła się myśl odbudowy .

 Decyzja ta została podjęta i zrealizowana .

 

    IV  Pałac strzeżony przez lwy czyli  PAŁAC  PREZYDENCKI

 

Najefektowniejszym pałacem Krakowskiego Przedmieścia jest obecna siedziba  Prezydenta  Rzeczypospolitej  Polski .

Mury tej budowli są bardzo stare , powstał bowiem już w pierwszej połowie  XVII wieku .

Budowę  pałacu rozpoczął w 1643 roku  hetman polny koronny  Stanisław Koniecpolski , opromieniony już sławą wybitnego wodza gromiącego w bitwach Tatarów , Turków  i Szwedów. .

Potężną bryłę pałacu , osadzoną na brzegu skarpy wiślanej projektował nadworny architekt króla Władysława IV .

Pałac Koniecpolskich był dziełem wczesnego baroku .

Była to wówczas budowla  ogromna . Znajdował się  w efektownym punkcie miasta , na brzegu skarpy , skąd jawił się pyszny widok na Wisłę , podpływającą wówczas tuż pod skarpę  . Na zboczu skarpy znajdował się tarasowy ogród  , a na wprost niego była przystań statków rzecznych .

Następni właściciele: Jerzy Sebastian Lubomirski  oraz Radziwiłłowie dokonali licznych  zmian w  pałacu .

W  1705 roku w pałacu mieszkał  król  Stanisław Leszczyński, a w dwa lata później  (podobno ) car Piotr  Wielki .

W  1774 roku ówczesny właściciel  Karol Radziwiłł „ Panie Kochanku”  odnajął  budynek na teatr .

Funkcjonowanie teatru w pałacu to ważny etap w historii warszawskiej sceny narodowej . Patronował teatrowi  król Stanisław August , dla którego w 1775 roku wybudowano specjalną loże , obitą płótnem i jedwabiem . Tutaj debiutował w 1778 roku  Wojciech  Bogusławski , wybitny reżyser , pisarz i twórca polskiego teatru narodowego .

Teatr  działał do 1778 roku . Potem pomieszczenia pałacu wynajmowane były w różnych celach . Z ciekawszych imprez na uwagę zasługuje pokaz balonu w 1789 roku .

Nowa karta w dziejach pałacu zaczyna się w 1818 roku  kiedy ówczesny rząd  Królestwa Polskiego nabył go i przeznaczył na siedzibę namiestników . Wówczas pałac przebudowano .

Wraz z zamieszkaniem w pałacu generała  Zajączka przeniosła tu swoje posiedzenia  Rada  Stanu .

Podczas powstania  listopadowego 1830 roku w skrzydle pałacu zamieszkiwał jego dyktator  generał Józef Chłopicki.

W 1831 roku rezydował tu Rząd Narodowy .

Po pożarze w 1852 roku odbudowano wnętrza , które zaczęto udostępniać na różne imprezy . I tak np. w 1872 roku wystawiano tu obraz  Jana Matejki  „ Bitwa pod Grunwaldem” .

Po odzyskaniu niepodległości w latach 1919-21  pałac przebudowano . Od 1921 roku stał  się siedzibą Prezydium Rady Ministrów .

W 1955 roku w jego murach został podpisany  Układ  Warszawski .

W 1989 roku , to właśnie tu , toczyły się negocjacje  „ okrągłego stołu” .

 

   V.  Ze złotą kaczką w podziemiach  czyli PAŁAC  OSTROGSKICH

 

W   XVII wieku  Janusz Książę Ostrogski , kasztelan krakowski , rozpoczął budowę  warownej siedziby nad wąwozem późniejszej  ulicy Tamka .

 W tamtym czasie wąwozem płynął strumień .

Z tamtego okresu pochodzą  potężne , ukośnie nachylone mury , zaopatrzone w strzelnice . W ich wnętrzu kryją się  wysokie piwnice , przypominające podziemne ruiny starożytnego  Rzymu . Właściwy pałac stać miał nad bastionem . Nie został on jednak wówczas zbudowany .

Następny właściciel  Jan  Gniński, podkanclerzy koronny , w 1681 roku zatrudnia największego architekta swoich czasów  Tylmana z Gameren w celu wznowienia budowy . Tylman wybudował na bastionie pałac , będący częścią wielkiego założenia architektonicznego  nigdy nie zrealizowanego .

Do 1806 roku pałac często zmieniał właścicieli, aby w końcu stać się lazaretem          Francuzów . Ci ostatni dokonali we wnętrzach pałacu duże spustoszenie , nic więc dziwnego , że później pałac stał  długo opuszczony .

W tym czasie stał się schronieniem dla łotrzyków i złodziei .Podobno niejeden nieostrożny  przechodzeń był  tu obrabowany , a zdarzały się i morderstwa .Przez lata nawet władze policyjne bały się wchodzić do piwnic pałacu . To właśnie w tym okresie zrodziła się  legenda o Złotej Kaczce .

Dopiero wielka  obława w 1817 roku położyła kres przebywaniu tu marginesu społecznego .

W późniejszych czasach pałac często zmieniał użytkowników .

Od  1860 roku mieścił  się tu  Instytut Muzyczny.

Tu wykładał  Moniuszko , a uczył się  Paderewski .

Podczas II wojny światowej  pałac został zniszczony .

Po wojnie odbudowany , niestety dość niestarannie .

 

 

 

 

 

Wycieczka po Warszawie- STARE MIASTO

 

 

 

 

 

 

 

Polecenie:

Opisz trasę naszej wycieczki ( czym jechaliśmy i jakie budowle zwiedzaliśmy) oraz napisz co wiesz o oglądanych obiektach pomagając sobie poniższymi pytaniami. Zakończ pracę swoją opinią o oglądanych budowlach. Możesz zrobić to w formie plakatu lub gazetki ściennej.

 

…………………………………………………………………………………………………………

I/1.Jakie miasteczko istniało kiedyś w miejscu, gdzie obecnie jest plac Bankowy?

2 . Którzy z królów zamieszkiwali w pałacach na placu Bankowym?

3.Jak się nazywa autor pamiętnika znalezionego w Saragossie, człowiek, który mieszkał w  pałacu na placu Bankowym?

4.Dlaczego na placu stoi pomnik J.Słowackiego?

5W jakim stylu zbudowane są pałace na placu ?

          …………………………………………………………………………………………………………………………

1/II.W jakim stylu zbudowana jest ta budowla?

2. Na jakim obrazie znajdziemy ten pałac? Kto jest autorem tego obrazu?

3.Co interesującego wiesz o właścicielach pałacu?

………………………………………………………………………………………………………………

1/III. Jaka budowla wznosiła się naprzeciwko pałacu w czasach, gdy wybudowano pałac?

2.W jakim stylu zbudowana jest cała budowla, a w jakim stylu wieża dobudowana w późniejszym okresie?

3.Jacy wielcy ludzie związani są z tą budowlą?

………………………………………………………………………………………………………………….

1/IV. W jakim stylu wybudowany jest pałac?

2. Jakie ważne osobistości mieszkały w pałacu?

3 . Dlaczego ten obiekt interesuje historyków teatru?

4. Jakie ważne wydarzenia związane z tym budynkiem?

……………………………………………………………………………………………………………….

1/V. Dlaczego ten budynek związany jest z legendą o Złotej Kaczce?

2. Dlaczego warszawiacy łączą ten budynek z muzyką i koncertami muzycznymi?

………………………………………………………………………………………………………………..

Zabytki Warszawy

 I  Plac Bankowy

 

Plac Bankowy powstał w okresie  Królestwa  Kongresowego .

Dużo wcześniej , bo w 1648 roku podskarbi wielki koronny Bogusław na Lesznie Leszczyński  założył tu miasteczko Leszno . Tam , gdzie obecnie biegnie  zachodnia ściana placu wybudował w 1650-54 roku pałac . Na owe czasy był on budowlą piękną  i należał do najnowocześniejszych  budowli barokowych tamtego okresu .To właśnie tutaj mieszkał Stanisław Leszczyński zanim wybrano go na tron .

Następnymi właścicielami  pałacu , w wieku XVIII , była rodzina Potockich. Szczególnie związany z tą budowlą był Jan Potocki , podróżnik i historyk dawnej Słowiańszczyzny , autor „Pamiętnika znalezionego w Saragossie „ .

W XVIII wieku z naszą budowlą sąsiadował drugi pałac.Właścicielami jego byli najpierw Potoccy, potem Poniatowscy. Możemy zatem przypuszczać , że to w tym pałacu wychował się jako dziecko  przyszły  król  Stanisław August .

Obydwa pałace przetrwały do czasów Królestwa Kongresowego .Wówczas zostały wykupione przez rząd i gruntownie przebudowane .

Pierwszy z pałaców  , dawny Leszczyńskich przeznaczono na ministerstwo skarbu. Pałac wówczas gruntownie przebudowano .

Myśląc o tej budowli nie sposób nie wspomnieć o Juliuszu Słowackim . Przez krótki czas poeta był pracownikiem Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu , mieszczącej się w tym budynku . Poeta  mieszkał w kamienicy przy ulicy Elektoralnej 20 .

Na miejscu drugiego pałacu , pałacu  Ogińskich , wzniesiono w 1824 roku gmach dla ministrów skarbu .

Obie budowle , w swej harmonii i czystości proporcji należą do najefektowniejszych obiektów architektury późnego klasycyzmu .

Obok pałacu , od strony ulicy  Elektoralnej wyrósł też nowy gmach  Banku Polskiego . Zespół tych trzech budowli , powiązany ze sobą , może rywalizować z najciekawszymi budowlami europejskimi.

 

 

 

 

    II  Pałac Lubomirskich

 

Nie znamy pierwszego właściciela  budowli , wiemy jednak z pewnością ,że pałac kiedyś stał w innym miejscu . Jego obecne położenie  to wynik wielu operacji technicznych , polegających na przesunięciu budowli o 78 stopni  ( dokonano tego w 1970 roku ) .Dawniej wznosił się  w sąsiedztwie Koszar Mirowskich  ( dzisiaj hala Mirowska ) .

Szata architektoniczna tej budowli pochodzi z końca XVIII i jest utrzymana w stylu klasycystycznym , jednak w murach tej budowli tkwi obiekt starszy prawie o sto lat- wcześniejszy pałac barokowy .

W latach 30- tych XVIII wieku budynek należał do  kapitana Jana Zygmunta Deydla , znanego architekta Warszawy . Jak w owym czasie budynek wyglądał wiemy z obrazu  Canaletta  pt. „ Plac Żelaznej Bramy” .

W połowie XVIII   wieku  właścicielami pałacu kolejno byli  Stanisław Jabłonowski , wojewoda rawski  ; a następnie Antonii  Lubomirski  , generał w służbie  francuskiej ( słynny z odwagi ) . Żoną jego była  Rozalia z Chodkiewiczów , uchodząca za najpiękniejszą kobietę w Polsce . Była to niewiasta o wielkim temperamencie , kochająca życie . Lubiła stroje , zabawy , podróże . W czasie rewolucji  udała się do Paryża , gdzie została aresztowana jako podejrzana o sprzyjanie poprzedniemu reżimowi i 30 czerwca 1794 roku ,  mimo protestów z całej Europy , została ścięta na  gilotynie . Była to jedyna  Polka , która zginęła wówczas  w Paryżu .

Lubomirscy  przebudowali pałac . Dzięki nim otrzymał on efektowną kolumnadę pałacową , którą podziwiamy do dziś .

Po śmierci Aleksandra Lubomirskiego w 1804 roku pałac często zmieniał właścicieli .

Podczas powstania listopadowego budynek został przemieniony na lazaret , potem pełnił przeróżne rolę (  między innymi domu czynszowego  oraz żydowskiego domu modlitwy ) . Tutaj też, przez pewien czas, odbywały się słynne na całą dzielnicę tańcujące wieczory  .

W 1944 roku pałac został bardzo zniszczony. Po wojnie przyznano go Muzeum Archeologicznemu  .

Wkrótce pałac odbudowano , po czym obiekt przeszedł w ręce  wojska .

 

 

     III  Stary Ratusz czyli pałac Jabłonowskich

 

Budowla ta stała się Ratuszem  dopiero w 1817 roku .

 Pałac stojący na tym miejscu wzniesiony był w połowie XVIII wieku przez Antoniego Jabłonowskiego .Placu Teatralnego jeszcze nie było , powstał dopiero w okresie Królestwa Kongresowego , kiedy wybudowano Teatr Wielki . W owym  czasie  naprzeciwko pałacu wznosił się siedemnastowieczny Marywil . Był to zajazd , targowisko , zespół licznych sklepów .

Pałac był jedną z najwspanialszych  budowli Warszawy okresu oświecenia . Wzniesiona przez architektów  królewskich jest odbiciem stylu narzuconego przez kręgi bliskie Stanisławowi Augustowi .

Wprowadzenie władz miejskich do pałacu Jabłonowskiego spowodowane było rozbiórką Ratusza na  Rynku Staromiejskim .Oczywiście wnętrza budowli musiano przystosować do nowej funkcji.

Podczas powstania styczniowego gmach został spalony . Odbudowany w 1864 roku ze zmienionymi dachami oraz niektórymi elementami ( n. p. neorenesansowa wieża zegara ).

We wrześniu 1939 roku stał się symbolem bohaterstwa  , dzięki Stefanowi Starzyńskiemu  wzywającemu  stąd do walki .

Powstanie warszawskie – 4 sierpnia zginął w pobliżu  Kamil  Baczyński . Jego zwłoki pochowano w Ratuszu , który w następnych dniach stał się jedną z najbardziej bohaterskich redut  walczącej Warszawy .W wyniku walk budynek spalono , mury rozebrano po wojnie .

 Przez długi czas na miejscu Ratusza stał pomnik Nike Walczącej . Po roku 1990-tym zrodziła się myśl odbudowy .

 Decyzja ta została podjęta i zrealizowana .

 

    IV  Pałac strzeżony przez lwy czyli  PAŁAC  PREZYDENCKI

 

Najefektowniejszym pałacem Krakowskiego Przedmieścia jest obecna siedziba  Prezydenta  Rzeczypospolitej  Polski .

Mury tej budowli są bardzo stare , powstał bowiem już w pierwszej połowie  XVII wieku .

Budowę  pałacu rozpoczął w 1643 roku  hetman polny koronny  Stanisław Koniecpolski , opromieniony już sławą wybitnego wodza gromiącego w bitwach Tatarów , Turków  i Szwedów. .

Potężną bryłę pałacu , osadzoną na brzegu skarpy wiślanej projektował nadworny architekt króla Władysława IV .

Pałac Koniecpolskich był dziełem wczesnego baroku .

Była to wówczas budowla  ogromna . Znajdował się  w efektownym punkcie miasta , na brzegu skarpy , skąd jawił się pyszny widok na Wisłę , podpływającą wówczas tuż pod skarpę  . Na zboczu skarpy znajdował się tarasowy ogród  , a na wprost niego była przystań statków rzecznych .

Następni właściciele: Jerzy Sebastian Lubomirski  oraz Radziwiłłowie dokonali licznych  zmian w  pałacu .

W  1705 roku w pałacu mieszkał  król  Stanisław Leszczyński, a w dwa lata później  (podobno ) car Piotr  Wielki .

W  1774 roku ówczesny właściciel  Karol Radziwiłł „ Panie Kochanku”  odnajął  budynek na teatr .

Funkcjonowanie teatru w pałacu to ważny etap w historii warszawskiej sceny narodowej . Patronował teatrowi  król Stanisław August , dla którego w 1775 roku wybudowano specjalną loże , obitą płótnem i jedwabiem . Tutaj debiutował w 1778 roku  Wojciech  Bogusławski , wybitny reżyser , pisarz i twórca polskiego teatru narodowego .

Teatr  działał do 1778 roku . Potem pomieszczenia pałacu wynajmowane były w różnych celach . Z ciekawszych imprez na uwagę zasługuje pokaz balonu w 1789 roku .

Nowa karta w dziejach pałacu zaczyna się w 1818 roku  kiedy ówczesny rząd  Królestwa Polskiego nabył go i przeznaczył na siedzibę namiestników . Wówczas pałac przebudowano .

Wraz z zamieszkaniem w pałacu generała  Zajączka przeniosła tu swoje posiedzenia  Rada  Stanu .

Podczas powstania  listopadowego 1830 roku w skrzydle pałacu zamieszkiwał jego dyktator  generał Józef Chłopicki.

W 1831 roku rezydował tu Rząd Narodowy .

Po pożarze w 1852 roku odbudowano wnętrza , które zaczęto udostępniać na różne imprezy . I tak np. w 1872 roku wystawiano tu obraz  Jana Matejki  „ Bitwa pod Grunwaldem” .

Po odzyskaniu niepodległości w latach 1919-21  pałac przebudowano . Od 1921 roku stał  się siedzibą Prezydium Rady Ministrów .

W 1955 roku w jego murach został podpisany  Układ  Warszawski .

W 1989 roku , to właśnie tu , toczyły się negocjacje  „ okrągłego stołu” .

 

   V.  Ze złotą kaczką w podziemiach  czyli PAŁAC  OSTROGSKICH

 

W   XVII wieku  Janusz Książę Ostrogski , kasztelan krakowski , rozpoczął budowę  warownej siedziby nad wąwozem późniejszej  ulicy Tamka .

 W tamtym czasie wąwozem płynął strumień .

Z tamtego okresu pochodzą  potężne , ukośnie nachylone mury , zaopatrzone w strzelnice . W ich wnętrzu kryją się  wysokie piwnice , przypominające podziemne ruiny starożytnego  Rzymu . Właściwy pałac stać miał nad bastionem . Nie został on jednak wówczas zbudowany .

Następny właściciel  Jan  Gniński, podkanclerzy koronny , w 1681 roku zatrudnia największego architekta swoich czasów  Tylmana z Gameren w celu wznowienia budowy . Tylman wybudował na bastionie pałac , będący częścią wielkiego założenia architektonicznego  nigdy nie zrealizowanego .

Do 1806 roku pałac często zmieniał właścicieli, aby w końcu stać się lazaretem          Francuzów . Ci ostatni dokonali we wnętrzach pałacu duże spustoszenie , nic więc dziwnego , że później pałac stał  długo opuszczony .

W tym czasie stał się schronieniem dla łotrzyków i złodziei .Podobno niejeden nieostrożny  przechodzeń był  tu obrabowany , a zdarzały się i morderstwa .Przez lata nawet władze policyjne bały się wchodzić do piwnic pałacu . To właśnie w tym okresie zrodziła się  legenda o Złotej Kaczce .

Dopiero wielka  obława w 1817 roku położyła kres przebywaniu tu marginesu społecznego .

W późniejszych czasach pałac często zmieniał użytkowników .

Od  1860 roku mieścił  się tu  Instytut Muzyczny.

Tu wykładał  Moniuszko , a uczył się  Paderewski .

Podczas II wojny światowej  pałac został zniszczony .

Po wojnie odbudowany , niestety dość niestarannie .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wycieczka po Warszawie- STARE MIASTO

 

 

 

 

 

 

 

Polecenie:

Opisz trasę naszej wycieczki ( czym jechaliśmy i jakie budowle zwiedzaliśmy) oraz napisz co wiesz o oglądanych obiektach pomagając sobie poniższymi pytaniami. Zakończ pracę swoją opinią o oglądanych budowlach. Możesz zrobić to w formie plakatu lub gazetki ściennej.

 

…………………………………………………………………………………………………………

I/1.Jakie miasteczko istniało kiedyś w miejscu, gdzie obecnie jest plac Bankowy?

2 . Którzy z królów zamieszkiwali w pałacach na placu Bankowym?

3.Jak się nazywa autor pamiętnika znalezionego w Saragossie, człowiek, który mieszkał w  pałacu na placu Bankowym?

4.Dlaczego na placu stoi pomnik J.Słowackiego?

5W jakim stylu zbudowane są pałace na placu ?

          …………………………………………………………………………………………………………………………

1/II.W jakim stylu zbudowana jest ta budowla?

2. Na jakim obrazie znajdziemy ten pałac? Kto jest autorem tego obrazu?

3.Co interesującego wiesz o właścicielach pałacu?

………………………………………………………………………………………………………………

1/III. Jaka budowla wznosiła się naprzeciwko pałacu w czasach, gdy wybudowano pałac?

2.W jakim stylu zbudowana jest cała budowla, a w jakim stylu wieża dobudowana w późniejszym okresie?

3.Jacy wielcy ludzie związani są z tą budowlą?

………………………………………………………………………………………………………………….

1/IV. W jakim stylu wybudowany jest pałac?

2. Jakie ważne osobistości mieszkały w pałacu?

3 . Dlaczego ten obiekt interesuje historyków teatru?

4. Jakie ważne wydarzenia związane z tym budynkiem?

……………………………………………………………………………………………………………….

1/V. Dlaczego ten budynek związany jest z legendą o Złotej Kaczce?

2. Dlaczego warszawiacy łączą ten budynek z muzyką i koncertami muzycznymi?

………………………………………………………………………………………………………………..

Zabytki Warszawy

 I  Plac Bankowy

 

Plac Bankowy powstał w okresie  Królestwa  Kongresowego .

Dużo wcześniej , bo w 1648 roku podskarbi wielki koronny Bogusław na Lesznie Leszczyński  założył tu miasteczko Leszno . Tam , gdzie obecnie biegnie  zachodnia ściana placu wybudował w 1650-54 roku pałac . Na owe czasy był on budowlą piękną  i należał do najnowocześniejszych  budowli barokowych tamtego okresu .To właśnie tutaj mieszkał Stanisław Leszczyński zanim wybrano go na tron .

Następnymi właścicielami  pałacu , w wieku XVIII , była rodzina Potockich. Szczególnie związany z tą budowlą był Jan Potocki , podróżnik i historyk dawnej Słowiańszczyzny , autor „Pamiętnika znalezionego w Saragossie „ .

W XVIII wieku z naszą budowlą sąsiadował drugi pałac.Właścicielami jego byli najpierw Potoccy, potem Poniatowscy. Możemy zatem przypuszczać , że to w tym pałacu wychował się jako dziecko  przyszły  król  Stanisław August .

Obydwa pałace przetrwały do czasów Królestwa Kongresowego .Wówczas zostały wykupione przez rząd i gruntownie przebudowane .

Pierwszy z pałaców  , dawny Leszczyńskich przeznaczono na ministerstwo skarbu. Pałac wówczas gruntownie przebudowano .

Myśląc o tej budowli nie sposób nie wspomnieć o Juliuszu Słowackim . Przez krótki czas poeta był pracownikiem Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu , mieszczącej się w tym budynku . Poeta  mieszkał w kamienicy przy ulicy Elektoralnej 20 .

Na miejscu drugiego pałacu , pałacu  Ogińskich , wzniesiono w 1824 roku gmach dla ministrów skarbu .

Obie budowle , w swej harmonii i czystości proporcji należą do najefektowniejszych obiektów architektury późnego klasycyzmu .

Obok pałacu , od strony ulicy  Elektoralnej wyrósł też nowy gmach  Banku Polskiego . Zespół tych trzech budowli , powiązany ze sobą , może rywalizować z najciekawszymi budowlami europejskimi.

 

 

 

 

    II  Pałac Lubomirskich

 

Nie znamy pierwszego właściciela  budowli , wiemy jednak z pewnością ,że pałac kiedyś stał w innym miejscu . Jego obecne położenie  to wynik wielu operacji technicznych , polegających na przesunięciu budowli o 78 stopni  ( dokonano tego w 1970 roku ) .Dawniej wznosił się  w sąsiedztwie Koszar Mirowskich  ( dzisiaj hala Mirowska ) .

Szata architektoniczna tej budowli pochodzi z końca XVIII i jest utrzymana w stylu klasycystycznym , jednak w murach tej budowli tkwi obiekt starszy prawie o sto lat- wcześniejszy pałac barokowy .

W latach 30- tych XVIII wieku budynek należał do  kapitana Jana Zygmunta Deydla , znanego architekta Warszawy . Jak w owym czasie budynek wyglądał wiemy z obrazu  Canaletta  pt. „ Plac Żelaznej Bramy” .

W połowie XVIII   wieku  właścicielami pałacu kolejno byli  Stanisław Jabłonowski , wojewoda rawski  ; a następnie Antonii  Lubomirski  , generał w służbie  francuskiej ( słynny z odwagi ) . Żoną jego była  Rozalia z Chodkiewiczów , uchodząca za najpiękniejszą kobietę w Polsce . Była to niewiasta o wielkim temperamencie , kochająca życie . Lubiła stroje , zabawy , podróże . W czasie rewolucji  udała się do Paryża , gdzie została aresztowana jako podejrzana o sprzyjanie poprzedniemu reżimowi i 30 czerwca 1794 roku ,  mimo protestów z całej Europy , została ścięta na  gilotynie . Była to jedyna  Polka , która zginęła wówczas  w Paryżu .

Lubomirscy  przebudowali pałac . Dzięki nim otrzymał on efektowną kolumnadę pałacową , którą podziwiamy do dziś .

Po śmierci Aleksandra Lubomirskiego w 1804 roku pałac często zmieniał właścicieli .

Podczas powstania listopadowego budynek został przemieniony na lazaret , potem pełnił przeróżne rolę (  między innymi domu czynszowego  oraz żydowskiego domu modlitwy ) . Tutaj też, przez pewien czas, odbywały się słynne na całą dzielnicę tańcujące wieczory  .

W 1944 roku pałac został bardzo zniszczony. Po wojnie przyznano go Muzeum Archeologicznemu  .

Wkrótce pałac odbudowano , po czym obiekt przeszedł w ręce  wojska .

 

 

     III  Stary Ratusz czyli pałac Jabłonowskich

 

Budowla ta stała się Ratuszem  dopiero w 1817 roku .

 Pałac stojący na tym miejscu wzniesiony był w połowie XVIII wieku przez Antoniego Jabłonowskiego .Placu Teatralnego jeszcze nie było , powstał dopiero w okresie Królestwa Kongresowego , kiedy wybudowano Teatr Wielki . W owym  czasie  naprzeciwko pałacu wznosił się siedemnastowieczny Marywil . Był to zajazd , targowisko , zespół licznych sklepów .

Pałac był jedną z najwspanialszych  budowli Warszawy okresu oświecenia . Wzniesiona przez architektów  królewskich jest odbiciem stylu narzuconego przez kręgi bliskie Stanisławowi Augustowi .

Wprowadzenie władz miejskich do pałacu Jabłonowskiego spowodowane było rozbiórką Ratusza na  Rynku Staromiejskim .Oczywiście wnętrza budowli musiano przystosować do nowej funkcji.

Podczas powstania styczniowego gmach został spalony . Odbudowany w 1864 roku ze zmienionymi dachami oraz niektórymi elementami ( n. p. neorenesansowa wieża zegara ).

We wrześniu 1939 roku stał się symbolem bohaterstwa  , dzięki Stefanowi Starzyńskiemu  wzywającemu  stąd do walki .

Powstanie warszawskie – 4 sierpnia zginął w pobliżu  Kamil  Baczyński . Jego zwłoki pochowano w Ratuszu , który w następnych dniach stał się jedną z najbardziej bohaterskich redut  walczącej Warszawy .W wyniku walk budynek spalono , mury rozebrano po wojnie .

 Przez długi czas na miejscu Ratusza stał pomnik Nike Walczącej . Po roku 1990-tym zrodziła się myśl odbudowy .

 Decyzja ta została podjęta i zrealizowana .

 

    IV  Pałac strzeżony przez lwy czyli  PAŁAC  PREZYDENCKI

 

Najefektowniejszym pałacem Krakowskiego Przedmieścia jest obecna siedziba  Prezydenta  Rzeczypospolitej  Polski .

Mury tej budowli są bardzo stare , powstał bowiem już w pierwszej połowie  XVII wieku .

Budowę  pałacu rozpoczął w 1643 roku  hetman polny koronny  Stanisław Koniecpolski , opromieniony już sławą wybitnego wodza gromiącego w bitwach Tatarów , Turków  i Szwedów. .

Potężną bryłę pałacu , osadzoną na brzegu skarpy wiślanej projektował nadworny architekt króla Władysława IV .

Pałac Koniecpolskich był dziełem wczesnego baroku .

Była to wówczas budowla  ogromna . Znajdował się  w efektownym punkcie miasta , na brzegu skarpy , skąd jawił się pyszny widok na Wisłę , podpływającą wówczas tuż pod skarpę  . Na zboczu skarpy znajdował się tarasowy ogród  , a na wprost niego była przystań statków rzecznych .

Następni właściciele: Jerzy Sebastian Lubomirski  oraz Radziwiłłowie dokonali licznych  zmian w  pałacu .

W  1705 roku w pałacu mieszkał  król  Stanisław Leszczyński, a w dwa lata później  (podobno ) car Piotr  Wielki .

W  1774 roku ówczesny właściciel  Karol Radziwiłł „ Panie Kochanku”  odnajął  budynek na teatr .

Funkcjonowanie teatru w pałacu to ważny etap w historii warszawskiej sceny narodowej . Patronował teatrowi  król Stanisław August , dla którego w 1775 roku wybudowano specjalną loże , obitą płótnem i jedwabiem . Tutaj debiutował w 1778 roku  Wojciech  Bogusławski , wybitny reżyser , pisarz i twórca polskiego teatru narodowego .

Teatr  działał do 1778 roku . Potem pomieszczenia pałacu wynajmowane były w różnych celach . Z ciekawszych imprez na uwagę zasługuje pokaz balonu w 1789 roku .

Nowa karta w dziejach pałacu zaczyna się w 1818 roku  kiedy ówczesny rząd  Królestwa Polskiego nabył go i przeznaczył na siedzibę namiestników . Wówczas pałac przebudowano .

Wraz z zamieszkaniem w pałacu generała  Zajączka przeniosła tu swoje posiedzenia  Rada  Stanu .

Podczas powstania  listopadowego 1830 roku w skrzydle pałacu zamieszkiwał jego dyktator  generał Józef Chłopicki.

W 1831 roku rezydował tu Rząd Narodowy .

Po pożarze w 1852 roku odbudowano wnętrza , które zaczęto udostępniać na różne imprezy . I tak np. w 1872 roku wystawiano tu obraz  Jana Matejki  „ Bitwa pod Grunwaldem” .

Po odzyskaniu niepodległości w latach 1919-21  pałac przebudowano . Od 1921 roku stał  się siedzibą Prezydium Rady Ministrów .

W 1955 roku w jego murach został podpisany  Układ  Warszawski .

W 1989 roku , to właśnie tu , toczyły się negocjacje  „ okrągłego stołu” .

 

   V.  Ze złotą kaczką w podziemiach  czyli PAŁAC  OSTROGSKICH

 

W   XVII wieku  Janusz Książę Ostrogski , kasztelan krakowski , rozpoczął budowę  warownej siedziby nad wąwozem późniejszej  ulicy Tamka .

 W tamtym czasie wąwozem płynął strumień .

Z tamtego okresu pochodzą  potężne , ukośnie nachylone mury , zaopatrzone w strzelnice . W ich wnętrzu kryją się  wysokie piwnice , przypominające podziemne ruiny starożytnego  Rzymu . Właściwy pałac stać miał nad bastionem . Nie został on jednak wówczas zbudowany .

Następny właściciel  Jan  Gniński, podkanclerzy koronny , w 1681 roku zatrudnia największego architekta swoich czasów  Tylmana z Gameren w celu wznowienia budowy . Tylman wybudował na bastionie pałac , będący częścią wielkiego założenia architektonicznego  nigdy nie zrealizowanego .

Do 1806 roku pałac często zmieniał właścicieli, aby w końcu stać się lazaretem          Francuzów . Ci ostatni dokonali we wnętrzach pałacu duże spustoszenie , nic więc dziwnego , że później pałac stał  długo opuszczony .

W tym czasie stał się schronieniem dla łotrzyków i złodziei .Podobno niejeden nieostrożny  przechodzeń był  tu obrabowany , a zdarzały się i morderstwa .Przez lata nawet władze policyjne bały się wchodzić do piwnic pałacu . To właśnie w tym okresie zrodziła się  legenda o Złotej Kaczce .

Dopiero wielka  obława w 1817 roku położyła kres przebywaniu tu marginesu społecznego .

W późniejszych czasach pałac często zmieniał użytkowników .

Od  1860 roku mieścił  się tu  Instytut Muzyczny.

Tu wykładał  Moniuszko , a uczył się  Paderewski .

Podczas II wojny światowej  pałac został zniszczony .

Po wojnie odbudowany , niestety dość niestarannie .

 

 

 

 

 

 

Wycieczka po Warszawie- STARE MIASTO

 

 

 

 

 

 

 

Polecenie:

Opisz trasę naszej wycieczki ( czym jechaliśmy i jakie budowle zwiedzaliśmy) oraz napisz co wiesz o oglądanych obiektach pomagając sobie poniższymi pytaniami. Zakończ pracę swoją opinią o oglądanych budowlach. Możesz zrobić to w formie plakatu lub gazetki ściennej.

 

…………………………………………………………………………………………………………

I/1.Jakie miasteczko istniało kiedyś w miejscu, gdzie obecnie jest plac Bankowy?

2 . Którzy z królów zamieszkiwali w pałacach na placu Bankowym?

3.Jak się nazywa autor pamiętnika znalezionego w Saragossie, człowiek, który mieszkał w  pałacu na placu Bankowym?

4.Dlaczego na placu stoi pomnik J.Słowackiego?

5W jakim stylu zbudowane są pałace na placu ?

          …………………………………………………………………………………………………………………………

1/II.W jakim stylu zbudowana jest ta budowla?

2. Na jakim obrazie znajdziemy ten pałac? Kto jest autorem tego obrazu?

3.Co interesującego wiesz o właścicielach pałacu?

………………………………………………………………………………………………………………

1/III. Jaka budowla wznosiła się naprzeciwko pałacu w czasach, gdy wybudowano pałac?

2.W jakim stylu zbudowana jest cała budowla, a w jakim stylu wieża dobudowana w późniejszym okresie?

3.Jacy wielcy ludzie związani są z tą budowlą?

………………………………………………………………………………………………………………….

1/IV. W jakim stylu wybudowany jest pałac?

2. Jakie ważne osobistości mieszkały w pałacu?

3 . Dlaczego ten obiekt interesuje historyków teatru?

4. Jakie ważne wydarzenia związane z tym budynkiem?

……………………………………………………………………………………………………………….

1/V. Dlaczego ten budynek związany jest z legendą o Złotej Kaczce?

2. Dlaczego warszawiacy łączą ten budynek z muzyką i koncertami muzycznymi?

………………………………………………………………………………………………………………..

Zabytki Warszawy

 I  Plac Bankowy

 

Plac Bankowy powstał w okresie  Królestwa  Kongresowego .

Dużo wcześniej , bo w 1648 roku podskarbi wielki koronny Bogusław na Lesznie Leszczyński  założył tu miasteczko Leszno . Tam , gdzie obecnie biegnie  zachodnia ściana placu wybudował w 1650-54 roku pałac . Na owe czasy był on budowlą piękną  i należał do najnowocześniejszych  budowli barokowych tamtego okresu .To właśnie tutaj mieszkał Stanisław Leszczyński zanim wybrano go na tron .

Następnymi właścicielami  pałacu , w wieku XVIII , była rodzina Potockich. Szczególnie związany z tą budowlą był Jan Potocki , podróżnik i historyk dawnej Słowiańszczyzny , autor „Pamiętnika znalezionego w Saragossie „ .

W XVIII wieku z naszą budowlą sąsiadował drugi pałac.Właścicielami jego byli najpierw Potoccy, potem Poniatowscy. Możemy zatem przypuszczać , że to w tym pałacu wychował się jako dziecko  przyszły  król  Stanisław August .

Obydwa pałace przetrwały do czasów Królestwa Kongresowego .Wówczas zostały wykupione przez rząd i gruntownie przebudowane .

Pierwszy z pałaców  , dawny Leszczyńskich przeznaczono na ministerstwo skarbu. Pałac wówczas gruntownie przebudowano .

Myśląc o tej budowli nie sposób nie wspomnieć o Juliuszu Słowackim . Przez krótki czas poeta był pracownikiem Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu , mieszczącej się w tym budynku . Poeta  mieszkał w kamienicy przy ulicy Elektoralnej 20 .

Na miejscu drugiego pałacu , pałacu  Ogińskich , wzniesiono w 1824 roku gmach dla ministrów skarbu .

Obie budowle , w swej harmonii i czystości proporcji należą do najefektowniejszych obiektów architektury późnego klasycyzmu .

Obok pałacu , od strony ulicy  Elektoralnej wyrósł też nowy gmach  Banku Polskiego . Zespół tych trzech budowli , powiązany ze sobą , może rywalizować z najciekawszymi budowlami europejskimi.

 

 

 

 

    II  Pałac Lubomirskich

 

Nie znamy pierwszego właściciela  budowli , wiemy jednak z pewnością ,że pałac kiedyś stał w innym miejscu . Jego obecne położenie  to wynik wielu operacji technicznych , polegających na przesunięciu budowli o 78 stopni  ( dokonano tego w 1970 roku ) .Dawniej wznosił się  w sąsiedztwie Koszar Mirowskich  ( dzisiaj hala Mirowska ) .

Szata architektoniczna tej budowli pochodzi z końca XVIII i jest utrzymana w stylu klasycystycznym , jednak w murach tej budowli tkwi obiekt starszy prawie o sto lat- wcześniejszy pałac barokowy .

W latach 30- tych XVIII wieku budynek należał do  kapitana Jana Zygmunta Deydla , znanego architekta Warszawy . Jak w owym czasie budynek wyglądał wiemy z obrazu  Canaletta  pt. „ Plac Żelaznej Bramy” .

W połowie XVIII   wieku  właścicielami pałacu kolejno byli  Stanisław Jabłonowski , wojewoda rawski  ; a następnie Antonii  Lubomirski  , generał w służbie  francuskiej ( słynny z odwagi ) . Żoną jego była  Rozalia z Chodkiewiczów , uchodząca za najpiękniejszą kobietę w Polsce . Była to niewiasta o wielkim temperamencie , kochająca życie . Lubiła stroje , zabawy , podróże . W czasie rewolucji  udała się do Paryża , gdzie została aresztowana jako podejrzana o sprzyjanie poprzedniemu reżimowi i 30 czerwca 1794 roku ,  mimo protestów z całej Europy , została ścięta na  gilotynie . Była to jedyna  Polka , która zginęła wówczas  w Paryżu .

Lubomirscy  przebudowali pałac . Dzięki nim otrzymał on efektowną kolumnadę pałacową , którą podziwiamy do dziś .

Po śmierci Aleksandra Lubomirskiego w 1804 roku pałac często zmieniał właścicieli .

Podczas powstania listopadowego budynek został przemieniony na lazaret , potem pełnił przeróżne rolę (  między innymi domu czynszowego  oraz żydowskiego domu modlitwy ) . Tutaj też, przez pewien czas, odbywały się słynne na całą dzielnicę tańcujące wieczory  .

W 1944 roku pałac został bardzo zniszczony. Po wojnie przyznano go Muzeum Archeologicznemu  .

Wkrótce pałac odbudowano , po czym obiekt przeszedł w ręce  wojska .

 

 

     III  Stary Ratusz czyli pałac Jabłonowskich

 

Budowla ta stała się Ratuszem  dopiero w 1817 roku .

 Pałac stojący na tym miejscu wzniesiony był w połowie XVIII wieku przez Antoniego Jabłonowskiego .Placu Teatralnego jeszcze nie było , powstał dopiero w okresie Królestwa Kongresowego , kiedy wybudowano Teatr Wielki . W owym  czasie  naprzeciwko pałacu wznosił się siedemnastowieczny Marywil . Był to zajazd , targowisko , zespół licznych sklepów .

Pałac był jedną z najwspanialszych  budowli Warszawy okresu oświecenia . Wzniesiona przez architektów  królewskich jest odbiciem stylu narzuconego przez kręgi bliskie Stanisławowi Augustowi .

Wprowadzenie władz miejskich do pałacu Jabłonowskiego spowodowane było rozbiórką Ratusza na  Rynku Staromiejskim .Oczywiście wnętrza budowli musiano przystosować do nowej funkcji.

Podczas powstania styczniowego gmach został spalony . Odbudowany w 1864 roku ze zmienionymi dachami oraz niektórymi elementami ( n. p. neorenesansowa wieża zegara ).

We wrześniu 1939 roku stał się symbolem bohaterstwa  , dzięki Stefanowi Starzyńskiemu  wzywającemu  stąd do walki .

Powstanie warszawskie – 4 sierpnia zginął w pobliżu  Kamil  Baczyński . Jego zwłoki pochowano w Ratuszu , który w następnych dniach stał się jedną z najbardziej bohaterskich redut  walczącej Warszawy .W wyniku walk budynek spalono , mury rozebrano po wojnie .

 Przez długi czas na miejscu Ratusza stał pomnik Nike Walczącej . Po roku 1990-tym zrodziła się myśl odbudowy .

 Decyzja ta została podjęta i zrealizowana .

 

    IV  Pałac strzeżony przez lwy czyli  PAŁAC  PREZYDENCKI

 

Najefektowniejszym pałacem Krakowskiego Przedmieścia jest obecna siedziba  Prezydenta  Rzeczypospolitej  Polski .

Mury tej budowli są bardzo stare , powstał bowiem już w pierwszej połowie  XVII wieku .

Budowę  pałacu rozpoczął w 1643 roku  hetman polny koronny  Stanisław Koniecpolski , opromieniony już sławą wybitnego wodza gromiącego w bitwach Tatarów , Turków  i Szwedów. .

Potężną bryłę pałacu , osadzoną na brzegu skarpy wiślanej projektował nadworny architekt króla Władysława IV .

Pałac Koniecpolskich był dziełem wczesnego baroku .

Była to wówczas budowla  ogromna . Znajdował się  w efektownym punkcie miasta , na brzegu skarpy , skąd jawił się pyszny widok na Wisłę , podpływającą wówczas tuż pod skarpę  . Na zboczu skarpy znajdował się tarasowy ogród  , a na wprost niego była przystań statków rzecznych .

Następni właściciele: Jerzy Sebastian Lubomirski  oraz Radziwiłłowie dokonali licznych  zmian w  pałacu .

W  1705 roku w pałacu mieszkał  król  Stanisław Leszczyński, a w dwa lata później  (podobno ) car Piotr  Wielki .

W  1774 roku ówczesny właściciel  Karol Radziwiłł „ Panie Kochanku”  odnajął  budynek na teatr .

Funkcjonowanie teatru w pałacu to ważny etap w historii warszawskiej sceny narodowej . Patronował teatrowi  król Stanisław August , dla którego w 1775 roku wybudowano specjalną loże , obitą płótnem i jedwabiem . Tutaj debiutował w 1778 roku  Wojciech  Bogusławski , wybitny reżyser , pisarz i twórca polskiego teatru narodowego .

Teatr  działał do 1778 roku . Potem pomieszczenia pałacu wynajmowane były w różnych celach . Z ciekawszych imprez na uwagę zasługuje pokaz balonu w 1789 roku .

Nowa karta w dziejach pałacu zaczyna się w 1818 roku  kiedy ówczesny rząd  Królestwa Polskiego nabył go i przeznaczył na siedzibę namiestników . Wówczas pałac przebudowano .

Wraz z zamieszkaniem w pałacu generała  Zajączka przeniosła tu swoje posiedzenia  Rada  Stanu .

Podczas powstania  listopadowego 1830 roku w skrzydle pałacu zamieszkiwał jego dyktator  generał Józef Chłopicki.

W 1831 roku rezydował tu Rząd Narodowy .

Po pożarze w 1852 roku odbudowano wnętrza , które zaczęto udostępniać na różne imprezy . I tak np. w 1872 roku wystawiano tu obraz  Jana Matejki  „ Bitwa pod Grunwaldem” .

Po odzyskaniu niepodległości w latach 1919-21  pałac przebudowano . Od 1921 roku stał  się siedzibą Prezydium Rady Ministrów .

W 1955 roku w jego murach został podpisany  Układ  Warszawski .

W 1989 roku , to właśnie tu , toczyły się negocjacje  „ okrągłego stołu” .

 

   V.  Ze złotą kaczką w podziemiach  czyli PAŁAC  OSTROGSKICH

 

W   XVII wieku  Janusz Książę Ostrogski , kasztelan krakowski , rozpoczął budowę  warownej siedziby nad wąwozem późniejszej  ulicy Tamka .

 W tamtym czasie wąwozem płynął strumień .

Z tamtego okresu pochodzą  potężne , ukośnie nachylone mury , zaopatrzone w strzelnice . W ich wnętrzu kryją się  wysokie piwnice , przypominające podziemne ruiny starożytnego  Rzymu . Właściwy pałac stać miał nad bastionem . Nie został on jednak wówczas zbudowany .

Następny właściciel  Jan  Gniński, podkanclerzy koronny , w 1681 roku zatrudnia największego architekta swoich czasów  Tylmana z Gameren w celu wznowienia budowy . Tylman wybudował na bastionie pałac , będący częścią wielkiego założenia architektonicznego  nigdy nie zrealizowanego .

Do 1806 roku pałac często zmieniał właścicieli, aby w końcu stać się lazaretem          Francuzów . Ci ostatni dokonali we wnętrzach pałacu duże spustoszenie , nic więc dziwnego , że później pałac stał  długo opuszczony .

W tym czasie stał się schronieniem dla łotrzyków i złodziei .Podobno niejeden nieostrożny  przechodzeń był  tu obrabowany , a zdarzały się i morderstwa .Przez lata nawet władze policyjne bały się wchodzić do piwnic pałacu . To właśnie w tym okresie zrodziła się  legenda o Złotej Kaczce .

Dopiero wielka  obława w 1817 roku położyła kres przebywaniu tu marginesu społecznego .

W późniejszych czasach pałac często zmieniał użytkowników .

Od  1860 roku mieścił  się tu  Instytut Muzyczny.

Tu wykładał  Moniuszko , a uczył się  Paderewski .

Podczas II wojny światowej  pałac został zniszczony .

Po wojnie odbudowany , niestety dość niestarannie .

 

 

 

 

Wycieczka po Warszawie- STARE MIASTO

 

 

 

 

 

 

 

Polecenie:

Opisz trasę naszej wycieczki ( czym jechaliśmy i jakie budowle zwiedzaliśmy) oraz napisz co wiesz o oglądanych obiektach pomagając sobie poniższymi pytaniami. Zakończ pracę swoją opinią o oglądanych budowlach. Możesz zrobić to w formie plakatu lub gazetki ściennej.

 

…………………………………………………………………………………………………………

I/1.Jakie miasteczko istniało kiedyś w miejscu, gdzie obecnie jest plac Bankowy?

2 . Którzy z królów zamieszkiwali w pałacach na placu Bankowym?

3.Jak się nazywa autor pamiętnika znalezionego w Saragossie, człowiek, który mieszkał w  pałacu na placu Bankowym?

4.Dlaczego na placu stoi pomnik J.Słowackiego?

5W jakim stylu zbudowane są pałace na placu ?

          …………………………………………………………………………………………………………………………

1/II.W jakim stylu zbudowana jest ta budowla?

2. Na jakim obrazie znajdziemy ten pałac? Kto jest autorem tego obrazu?

3.Co interesującego wiesz o właścicielach pałacu?

………………………………………………………………………………………………………………

1/III. Jaka budowla wznosiła się naprzeciwko pałacu w czasach, gdy wybudowano pałac?

2.W jakim stylu zbudowana jest cała budowla, a w jakim stylu wieża dobudowana w późniejszym okresie?

3.Jacy wielcy ludzie związani są z tą budowlą?

………………………………………………………………………………………………………………….

1/IV. W jakim stylu wybudowany jest pałac?

2. Jakie ważne osobistości mieszkały w pałacu?

3 . Dlaczego ten obiekt interesuje historyków teatru?

4. Jakie ważne wydarzenia związane z tym budynkiem?

……………………………………………………………………………………………………………….

1/V. Dlaczego ten budynek związany jest z legendą o Złotej Kaczce?

2. Dlaczego warszawiacy łączą ten budynek z muzyką i koncertami muzycznymi?

………………………………………………………………………………………………………………..

Zabytki Warszawy

 I  Plac Bankowy

 

Plac Bankowy powstał w okresie  Królestwa  Kongresowego .

Dużo wcześniej , bo w 1648 roku podskarbi wielki koronny Bogusław na Lesznie Leszczyński  założył tu miasteczko Leszno . Tam , gdzie obecnie biegnie  zachodnia ściana placu wybudował w 1650-54 roku pałac . Na owe czasy był on budowlą piękną  i należał do najnowocześniejszych  budowli barokowych tamtego okresu .To właśnie tutaj mieszkał Stanisław Leszczyński zanim wybrano go na tron .

Następnymi właścicielami  pałacu , w wieku XVIII , była rodzina Potockich. Szczególnie związany z tą budowlą był Jan Potocki , podróżnik i historyk dawnej Słowiańszczyzny , autor „Pamiętnika znalezionego w Saragossie „ .

W XVIII wieku z naszą budowlą sąsiadował drugi pałac.Właścicielami jego byli najpierw Potoccy, potem Poniatowscy. Możemy zatem przypuszczać , że to w tym pałacu wychował się jako dziecko  przyszły  król  Stanisław August .

Obydwa pałace przetrwały do czasów Królestwa Kongresowego .Wówczas zostały wykupione przez rząd i gruntownie przebudowane .

Pierwszy z pałaców  , dawny Leszczyńskich przeznaczono na ministerstwo skarbu. Pałac wówczas gruntownie przebudowano .

Myśląc o tej budowli nie sposób nie wspomnieć o Juliuszu Słowackim . Przez krótki czas poeta był pracownikiem Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu , mieszczącej się w tym budynku . Poeta  mieszkał w kamienicy przy ulicy Elektoralnej 20 .

Na miejscu drugiego pałacu , pałacu  Ogińskich , wzniesiono w 1824 roku gmach dla ministrów skarbu .

Obie budowle , w swej harmonii i czystości proporcji należą do najefektowniejszych obiektów architektury późnego klasycyzmu .

Obok pałacu , od strony ulicy  Elektoralnej wyrósł też nowy gmach  Banku Polskiego . Zespół tych trzech budowli , powiązany ze sobą , może rywalizować z najciekawszymi budowlami europejskimi.

 

 

 

 

    II  Pałac Lubomirskich

 

Nie znamy pierwszego właściciela  budowli , wiemy jednak z pewnością ,że pałac kiedyś stał w innym miejscu . Jego obecne położenie  to wynik wielu operacji technicznych , polegających na przesunięciu budowli o 78 stopni  ( dokonano tego w 1970 roku ) .Dawniej wznosił się  w sąsiedztwie Koszar Mirowskich  ( dzisiaj hala Mirowska ) .

Szata architektoniczna tej budowli pochodzi z końca XVIII i jest utrzymana w stylu klasycystycznym , jednak w murach tej budowli tkwi obiekt starszy prawie o sto lat- wcześniejszy pałac barokowy .

W latach 30- tych XVIII wieku budynek należał do  kapitana Jana Zygmunta Deydla , znanego architekta Warszawy . Jak w owym czasie budynek wyglądał wiemy z obrazu  Canaletta  pt. „ Plac Żelaznej Bramy” .

W połowie XVIII   wieku  właścicielami pałacu kolejno byli  Stanisław Jabłonowski , wojewoda rawski  ; a następnie Antonii  Lubomirski  , generał w służbie  francuskiej ( słynny z odwagi ) . Żoną jego była  Rozalia z Chodkiewiczów , uchodząca za najpiękniejszą kobietę w Polsce . Była to niewiasta o wielkim temperamencie , kochająca życie . Lubiła stroje , zabawy , podróże . W czasie rewolucji  udała się do Paryża , gdzie została aresztowana jako podejrzana o sprzyjanie poprzedniemu reżimowi i 30 czerwca 1794 roku ,  mimo protestów z całej Europy , została ścięta na  gilotynie . Była to jedyna  Polka , która zginęła wówczas  w Paryżu .

Lubomirscy  przebudowali pałac . Dzięki nim otrzymał on efektowną kolumnadę pałacową , którą podziwiamy do dziś .

Po śmierci Aleksandra Lubomirskiego w 1804 roku pałac często zmieniał właścicieli .

Podczas powstania listopadowego budynek został przemieniony na lazaret , potem pełnił przeróżne rolę (  między innymi domu czynszowego  oraz żydowskiego domu modlitwy ) . Tutaj też, przez pewien czas, odbywały się słynne na całą dzielnicę tańcujące w